Pogranicza ludzkiej natury i granica zwana zwierzęciem

Daniel Lee, seria "Origin"

W najbliższym czasie szykuje się kilka ciekawych wydarzeń związanych ze zwierzętami w kulturze (Katowice - UŚ, Kraków - Goldex Poldex, USA - Wesleyan University). Zacznę od tego, w którym sama zamierzam brać udział. Będzie to konferencja "Potwory, hybrydy, mutanty. Pogranicza ludzkiej natury" na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach w dniach 23-25 lutego. O ile tylko wstęp na konferencje dla słuchaczy jest wolny ( a uważam, że powinno tak być i mam nadzieję, że jest) pragnę zaprosić ewentualnych zainteresowanych na mój referat "Ludzko-nieludzkie hybrydy w sztuce współczesnej", z którym według planu mam wystąpić 24 lutego jakoś między 16:15 a 17:15.

Referat ma być analizą tematu zwierzęco-ludzkich hybryd w twórczości wybranych artystów współczesnych: Patricii Piccinini, Sama Jinksa, Ewy Łowżył, Reinera Marii Matysik i Tomasza Rogalińskiego. Posługują się oni różnymi mediami, m. in. rzeźbą, fotografią i animacją. Ich dzieła analizuję w kontekście filozoficzno-etycznej teorii antygatunkowizmu prof. Petera Singera próbującej przełamać moralny antropocentryzm. Drugim punktem odniesienia są rozważania Giorgio Agambena o związku pomiędzy tym, co ludzkie i tym, co zwierzęce, które przeciwstawiają się konceptualizacji relacji człowiek-zwierzę w obrębie dyskursów humanizmu.
Tytułowe określenie "nieludzki" odnosi się do zwierząt nie-ludzkich lub inaczej pozaludzkich, czyli zwierząt innych gatunków niż człowiek. Gra słowna dotyczy tu także potocznego rozumienia etycznego wymiaru epitetu „ludzki” i stereotypowego rozumienia „zezwięrzęcenia”. Zezwierzęcenie i uczłowieczenie odnieść można do ontologicznych teorii Gillesa Deluze’a i Felixa Guattariego i ich rozumienia „stawania się zwierzęciem” oraz „stawania się człowiekiem”.
Analizy konkretnych dzieł pokazują, w jaki sposób przełamywanie antropocentryzmu w sztuce poprzez kreowanie hybryd łączy się ze świadomością medium artystycznego i organiczną estetyką tych prac.

Konferencja skupia się na obecności potworów, hybryd, mutantów w literaturze, kinie, komiksie, serialach, nowych mediach, ale także w filozofii czy naukach humanistycznych i posthumanistycznych. Referaty mają być próbą odpowiedzi na pytanie, jak kultura przedstawia istoty nie-ludzkie, ale też jakie są reguły dyskursów produkujących wiedzę o tych formach, jakie funkcje (społeczne, polityczne, ideologiczne) spełnia nasza potoczna i „naukowa” wiedza o potworach, hybrydach, mutantach. Dotyczy zatem nie ludzi i zwierząt, czy też zwierząt ludzkich i nie-ludzkich, ale form pośrednich, które siłą rzeczy są intrygujące i kłopotliwe. Dotyczy istot, które, nawet jeśli tylko wyobrażone, teoretyczne, to zacierają pozornie oczywistą granicę miedzy tym, co ludzkie i tym, co nieludzkie.

Do problemu granicy między ludzkim i zwierzęcym odnosić się będzie także wykład Mateusza Borowskiego* "Granica zwana zwierzęciem. Maszyna antropologiczna i definicje humanitas", który odbędzie się 17 lutego o godz. 19:00 w krakowskim Goldexie-Poldexie. Pisałam o nim przy okazji wystawy prac Pimpka.
Wykład poświęcony będzie problemom przemian historycznych definicji człowieka, wytyczających za każdym razem inaczej granice między światem ludzi i zwierząt. Funkcjonowanie opisanej przez Giorgio Agambena "maszyny antropologicznej", wytwarzającej wyobrażenia na temat człowieczeństwa i jego relacji ze zwierzęcością, zostaną zilustrowane na dwóch przykładach - "Wyspy doktora Moreau" H. G. Wellsa i "Planety małp" Pierre'a Boule.

Tego samego dnia, kiedy kończy się konferencja w Katowicach, rozpoczyna się konferencja "Sex, Gender, Species" na Wesleyan University w Stanach Zjednoczonych.
Oczywiście nie mogę na niej być, nie wysyłałam nawet zgłoszenia, bo przecież nie stać mnie na podróż do Stanów w tym celu, ale mam nadzieję nabyć publikację pokonferencyjną. Organizatorem konferencji jest instytut animal studies na w. w. uczelni. Debata ma dotyczyć związków pomiędzy gender studies i animal studies, pomiędzy teorią feministyczną i animalistyczną, prawami kobiet i prawami zwierząt, innością kobiet i innością istot pozaludzkich, mechanizmami wykluczania jednych i drugich. Program konferencji dostępny jest na stronie instytutu: http://sexgenderspecies.conference.wesleyan.edu/conference-program/. Tej tematyce ma być też poświęcony kolejny numer amerykańskiego czasopisma filozofii feministycznej "Hypatia".

Daniel Lee, seria "Origin":

---
* Mateusz Borowski - adiunkt w Katedrze Dramatu UJ, zajmuje się przede wszystkich historią i teorią współczesnego dramatu, kulturoznawstem i teorią queer.

---
Wszystkie teksty opublikowane na blogu Nie-zła sztuka objęte są prawem autorskim na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska. Cytując teksty z niniejszego blogu, musisz podać imię i nazwisko autorki oraz nazwę i adres blogu.
---

Konferencje - turbulencje i konsekwencje

W Instytucie Filozofii, Socjologii i Dziennikarstwa Uniwersytetu Gdańskiego właśnie wczoraj zakończyła się konferencja naukowa SOCJOLOGIA RELACJI MIĘDZY LUDŹMI, NIE-LUDŹMI I HYBRYDAMI. Konferencja jest częścią obchodów Jubileuszu 20-lecia Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego. Ma ona posłużyć konsolidacji pola badań nad społecznymi interakcjami między ludźmi, nie-ludźmi i hybrydami. Ludzkie związki ze światami naturalnym i technicznym są przedmiotem debaty w ramach różnych dyscyplin nauk społecznych – takich jak socjologia, antropologia, badania kulturowe, filozofia, feminizm etc. Celem konferencji jest próba podsumowania stanu tej debaty i zbliżenia perspektyw różnych dyscyplin.

To wydarzenie przyćmiła jednak afera wokół warszawskiej konferencji PRAWNE I ETYCZNE ASPEKTY HUMANITARNEJ OCHRONY ZWIERZĄT, która została odwołana na UW. Wstyd na skalę światową! Naprawdę żenujące posunięcie polskiej uczelni. Na szczęście inicjatorzy dr Tomasz Kozłowski i mgr Agnieszka Gruszczyńska nie poddali się tak łatwo i w rezultacie konferencja odbyła się w księgarni Traffic, która udostępniła swą przestrzeń bezpłatnie. Oficjalnym powodem odwołania konferencji przez Uniwersytet Warszawski było "wycofanie się wielu prelegentów". Jak się okazało wielu oznaczało zaledwie troje. Powodem ich wycofania się była niechęć wobec prof. Petera Singera jako osoby o kontrowersyjnych poglądach. Sprawę opisał w Gazecie.pl Jacek Żakowski, zwracając uwagę na problem braku otwartości na wielość światopoglądów i teorii naukowych na polskich uczelniach. Ciekawy komentarz zamieścił również Dawid Karaś na stronie wrocławskiego Stowarzyszenia Ochrony Zwierząt Ekostraż. Jako, że moje stanowisko w tej sprawie bliskie jest podlinkowanym komentarzom, pozostaje mi cieszyć się, że konferencja, choć w innym miejscu - nie na uczelni, to jednak się odbyła oraz przypomnieć o konferencji gdańskiej Nie zdążyłam niestety zamieścić o niej informacji na czas, niemniej warto chyba poczekać na zapowiedzianą przez organizatorów publikację pokonferencyjną.

A już 14 maja Zakład Etyki APS w Warszawie i Zakład Filozofii Moralnej i Bioetyki UMK w Toruniu organizują IV MIĘDZYNARODOWą KONFERENCJĘ
Z CYKLU "CZŁOWIEK I ŚWIAT – WYMIARY ODPOWIEDZIALNOŚCI": PODMIOTOWOŚĆ W PERSPEKTYWIE EKOFILOZOFICZNEJ.

Poniżej zamieszczam linki do programów konferencji:

PRAWNE I ETYCZNE ASPEKTY HUMANITARNEJ OCHRONY ZWIERZĄT

SOCJOLOGIA RELACJI MIĘDZY LUDŹMI, NIE-LUDŹMI I HYBRYDAMI

IV MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA Z CYKLU "CZŁOWIEK I ŚWIAT – WYMIARY ODPOWIEDZIALNOŚCI": PODMIOTOWOŚĆ W PERSPEKTYWIE EKOFILOZOFICZNEJ

Wszystkie teksty opublikowane na blogu Nie-zła sztuka objęte są prawem autorskim na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 3.0 Polska. Jeżeli chcesz skomentować blog, a nie chcesz się logować, wybierz opcję "Anonimowy" i podpisz się w komentarzu.